تبلیغات
معلم5 فتحی - عسل .خواص عسل . راه شناسایی عسل طبیعی

آموزشی.اطلاعات مفید علمی . سوال های درسی . تدریس ریاضی

عسل .خواص عسل . راه شناسایی عسل طبیعی

تاریخ:جمعه 25 مهر 1393-04:22 ب.ظ


ارزش غذایی عسل بر كسی پوشیده نیست . گذشته از آن عسل دارای خواص و مواد دارویی ارزشمندی است كه بررسی ها ، هر روز ابعاد گسترده تری از آن را روشن می سازد.

عسل فرآورده ای است كه از مصرف شهد گیاهان مختلف توسط زنبور عسل و تغییرات آن در بدن زنبور، در شانه ی موجود در كندو ایجاد می شود.

تحقیقات جدید مدارك بیشتری را مبنی بر سودمند بودن عسل ارائه می كنند. متخصصین علوم تغذیه در دانشگاه كالیفرنیا دریافته اند كه سطح آنتی اكسیدان های بدن، در افرادی كه روزانه چند قاشق سوپ خوری عسل می خورند بالا می رود.

یك محقق در امر تغذیه می گوید: با مصرف عسل ، سیستم دفاعی بدن در برابر استرس اكسیداتیو ناشی از رادیكال های آزاد افزایش می یابد، لذا می توان عسل را در یك برنامه غذائی سالم جای داد.

كودكان كمتر از یك سال نباید عسل بخورند زیرا ممكن است به طور مناسب آن را هضم نكنند.

درحالی كه شهرت این ماده به عنوان یك شیرینی فاسد شونده باعث می شود به ندرت به عنوان یك غذای سالم در نظر گرفته شود ، مدت طولانی است كه بحث در باره اثرات شفابخش آن در جریان است. برخی افراد از آن برای درمان زخم استفاده می كنند.

محققان در حال ارزیابی اثر عسل بر سطح آنتی اكسیدان های بدن هستند كه به نظر می رسد بدن را از مضرات محیط مانند دود سیگار و مواد شیمیائی حفاظت می كنند.

در یك تحقیق جدید از 25 نفر خواسته شد بسته به میزان وزنشان ، هر روز و به مدت یك ماه بین 4 تا 10 قاشق سوپ خوری عسل گیاه گندم سیاه بخورند.

این عده عسل را تقریبا به هر شكلی كه می توانستند خوردند، ولی به صورت پخته یا حل شده در چای نبایستی مصرف می شد.

برخی عسل را بر روی نان تست یا با موز و كره بادام زمینی مصرف می كردند، اما بسیاری هم به سادگی قاشق عسل را در دهان می گذاشتند.

دانشمندان دریافتند سطوح آنتی اكسیدان های بدن در افرادی كه عسل خورده بودند افزایش یافته است.

متخصصان معتقدند آنتی اكسیدان ها از صدمات سلولی ایجاد شده توسط مولكول هایی به نام رادیكال های آزاد جلوگیری می كنند.

غذاهای غنی از آنتی اكسیدان ها از اثرات تخریبی رادیكال های آزاد می كاهند و در نتیجه احتمال بیماری هائی همچون سرطان و حمله قلبی را كاهش می دهند.

Nicki J.Engeseth متخصص دیگر در زمینه عسل ، از دانشگاه ایلی نویز كه به مطالعه آنتی اكسیدان ها و عسل پرداخته، می گوید یافته های یك مطالعه جدید نشان می دهند كه حتی اگر 80 درصد عسل قند باشد، باز هم سالم است.

عسل مملو از تركیبات مختلفی است كه فعالیت بیولوژیك قوی دارند و حتی ممكن است خواص میكروب كشی نیز داشته باشد.

عطر و رنگ این ماده غذایی بستگی به نوع گل هایی دارد كه گرده افشانی آنها توسط زنبور عسل صورت می گیرد و محققان نمی دانند كه آیا برخی از انواع برای خوردن سالمترند یا خیر؟

در مورد این مطالعه عسل گندم سیاه به دست آمده از گیاه فوق ، یك عسل قهوه ای تیره بوده و عطر تند مشخصی دارد.

همچنین موادی با محتوای قند و كربوهیدرات بالا در عسل وجود دارند. اما افرادی كه در مطالعه بالا شركت داشتند، در مدت یك ماه كه تحت عسل درمانی بودند اضافه وزن پیدا نكردند.

در پاسخ به این سوال كه آیا عسل بر عادات غذا خوردن آنها تاثیری داشت یا نه ، اكثراً اظهار داشتند كه با مصرف عسل به عنوان صبحانه احساس پرتری داشتند.

به نظر می رسد عسل ، معده را برای مدت طولانی تری سیر نگه می دارد و قطعا تمایل زیاد افراد به محصولات شیرین را فرو می نشاند.

در رابطه با افزایش حفرات دندانی ، مطالعات نشان می دهد با آن كه عسل چسبنده و شیرین است ، عامل مهمی در ایجاد پوسیدگی دندان محسوب نمی شود.

اما نبایستی افراد عسل را جایگزین میوه و سبزی كنند، اما اگر می خواهند چای خود را با قند شیرین كنند ، به جای آن از عسل استفاده كنند.


عسل را خوب می شناسید ؟

        عسل یک واژه عربی است که در زبان فارسی ” انگبین ” نامیده می شود. عسل  اکسیری پر ارزش است که در تمام طول تاریخ به عنوان یک غذای خوش طعم و شفابخش مورد توجه بشر قرار گرفته است، طوریکه گذشتگان آن را مظهر پاکی و خلوص و همچنین نشانه قدرت و جوانمردی می دانستند. در یونان و روم باستان عسل را مظهر برکت ، عشق و زیبایی دانسته و مصریان مالیات خود را بر اساس آن می پرداختند.

        عسل در زمان های خیلی دور بطور طبیعی در لابه لای صخره ها و در جنگل ها وجود داشته ، ولی انسان تقریباً از چهارهزار سال پیش به اصول کندو داری و پرورش عسل پرداخته است و این ماده مغذی در طی سالیان محفوظ مانده است.طوریکه در مقبره های فراعنه مصر، کوزه های پر از عسل ، سالیان دراز باقی مانده و فاسد نشده است. این ماده با وجود شیرینی بسیار ترش نمی شود و کپک نمی زند . در قرآن سوره ای بنام ” نحل ” مربوط به زنبور عسل و عسل است که اهمیت این ماده را نشان می دهد.

تاریخچه عسل

بدون شک در ابتدا عسل باعث شده است که توجه انسان به سمت زنبور عسل جلب شود . قدیمی ترین اثر تاریخی که به برداشت عسل توسط انسان تعبیر شده است مربوط به هفت هزار سال قبل از میلاد است که در اسپانیا مشاهده گردیده است . این اثر شامل قیافه حک شده یک انسان بر سنگ است که نرد بانی را برای رسیدن به محلی کلنی به کاربرده و ظرفی برای قراردادن شان های پر از عسل به کمر دارد . در حالی که زنبورداران عسل کارگر در اطراف سر او به پرواز در آمده اند . یک اثر نقاشی که از روزگاری بعد از مورد بالا حکایت دارد ، از آفریقا بدست آمده و نشان می دهد که فردی همان عمل را انجام می دهد ، با این تفاوت که او برای دور کردن زنبورداران از دود استفاده می کند .
باستان شناسها حکایت می کنند که قبایل بدوی با جمع آوری عسل آشنا بوده اند . عده ای در برداشت عسل از وسایل دود کننده استفاده می کرده اند و عده ای برای داشتن عسل از لانه هایی که در صخره های تیز و مرتفع سنگی و در دره های عمیق قرار گرفته اند جان خود را به خطر انداخته اند . در بعضی از قبایل افرادی به طور منظم تنه تو خالی درختان را بررسی و برای برداشت عسل علامت گذاری می کردند . به نظر می رسد که این نشانه گذاری بیانگر این مطلب بوده است که این درختان مالکیت عام نداشته و همه نمی توانستند از آن استفاده کنند .
عسل در زندگی روحانی ، اجتماعی و اقتصادی مصریان باستان نقش مهمی بازی می کرده است . از حکاکیهای بجا مانده در پرستشگاه ها و دخمه های مردگان چنین بر می آید که عسل در آن روزگار اهمیت ملی زیاد داشته است ، در پاپیروس ها به اهمیت دارویی عسل اشاره شده است و در بیشتر داروها مقداری شیر و عسل به کار می رفته است ، مصریان قدیم از نوعی کوشاب که از جو ، عسل و گندم تهیه می شده است به مقدار زیاد استفاده می کردند ، زیرا الکل در دسترس آنها نبود . کتاب مذهبی یهودیان از سرزمین موعود چنین یاد می کند که در آن نهرهایی از عسل و شیر جاری است . در کتاب انجیل مسیحیان از عسل به عنوان مظهر فراوانی و نعمت یاد شده و در طومار بحرالمیت نیز از عسل نام برده شده ولی از زنبور داری اثری نیست .
در یونان باستان نیز عسل یکی از هدایای گرانبهای طبیعت انگاشته می شد . یونانیان تصور می کردند که خدایان چون خوراک بهشتی می خورند فناناپذیر و ابدی گشته اند . آنها تصور می کردند عسل یکی از اجزای مهم این خوراک بهشتی است .

برای تولید عسل ، زنبور عسل  شهد گل های مختلف را جمع آوری کرده و آن را در کیسه داخلی مخصوص خود ذخیره می کند . او برای تهیه یک کیلو عسل بایستی ۲ میلیون مرتبه روی گل ها بنشیند. زنبور در بین راه مقداری دیاستاز از نوع اینورتاز به داخل آن ترشح می کند و مقداری از آب شهد از کیسه جذب بدنش می شود . سپس به کندو رفته و شهد نارس را به داخل سلول هایش ریخته و هنگام شب از کندو خارج نمی شود. زنبور عسل شهد را مجدداً به داخل کیسه ذخیره خود برده و دوباره آنزیم دیاستاز را به آن می افزاید و همچنین رطوبت آن را جذب می کند . این عمل را آنقدر انجام می دهد تا شهد کاملاً غلیظ شده و تبدیل به عسل رسیده می گردد. می بینید تهیه عسل کار بسیار دشواری است که هر زنبور در طول زندگی اش فقط ۱ قاشق مربا خوری از آن تهیه می کند . در نهایت زنبور برای تمیز ماندن عسل روی آن را با یک لایه موم می پوشاند و موم عسل بر خلاف تصور بسیاری از مردم ، مدفوع زنبور نیست.

نوعی عسل بنام شاه انگبین جهت تغذیه ملکه تهیه می شود که اکسیر طول عمر نامیده می شود، چون عمر زنبورهای کارگر تابستانی ۶ تا ۸ هفته است، در حالی که عمر ملکه که از شاه انگبین تغذیه می کند چهار تا پنج سال است.

.

 

خصوصیات ظاهری و فیزیکی عسل

رنگ عسل :رنگ عسل بستگی به نوع شهد مصرفی دارد و از زرد بسیار روشن تا قرمز تیره متغیر می باشد (عسل آویشن قرمز رنگ ، عسل اقاقیا بی رنگ و عسل گیاه اسپرس زرد طلایی است). منطقه ی جغرافیایی و شرایط آب وهوایی نیز در تعیین رنگ عسل بی تاثیر نیست. پس رنگ عسل نمی تواند عامل تعیین کننده برای تشخیص کیفیت عسل باشد. معمولاً مصرف کنندگان در ایران رنگ تیره را می پسندند.

عطر و طعم :عطر و طعم هم مانند رنگ آن ، متناسب با گیاهی است که زنبور از آن استفاده کرده است.

 خصوصیات شیمیایی عسل

         عسل  سرشار از مواد مغذی مختلف است. البته این ترکیبات در انواع مختلف آن متفاوت است که در زیر به اختصار شرح داده شده است :

- قندها :تاکنون حدود ۲۰ قند در عسل شناخته شده که میزان کل آن حدود ۸۰ درصد می باشد و از مهم ترین آن ها گلوکز(۳۱%) و فروکتوز (۳۸%) را می توان نام برد.

- کالری :میزان کل کالری به طور متوسط در هر ۱۰۰ گرم عسل، ۳۶۴ می باشد ، یا به عبارتی ۶۴ کالری در هر قاشق سوپ خوری.

- آنزیم :عسل حاوی آنزیم های متعددی از جمله اینورتاز، دیاستاز، گلوکز اکسیداز، کاتالاز و … می باشد.

- اسیدیته یا PH :عسل یک ماده اسیدی است و PH آن از ۴/۳ تا ۱/۶ متغیر است.

- رطوبت:میزان آن در انواع آن متفاوت است، اما به طور تقریبی ۱۷% تخمین زده شده است.

- چربی و کلسترول : عسل فاقد هر گونه چربی یا کلسترول  می باشد.

- پروتئین :پروتئین عسل هم منشاء گیاهی دارد و هم منشاء جانوری و میزان آن تقریبا یک درصد محاسبه گردیده است.

- مواد معدنی : عسل حاوی انواع مواد معدنی مانند کلسیم  ، پتاسیم، آهن  ، فسفر  ، منیزیم  و … است. تحقیقات نشان داده است که هر چه رنگ عسل تیره تر باشد ، حاوی مواد معدنی بیشتری است.

- ویتامین ها : عسل سرشار از ویتامین های مختلف است که از مهم ترین آن ها ویتامین های B1  ,  B2  , B3  , B5 , B6  و ویتامین C  را می توان نام برد.

 

تبلور یا شکرک زدن عسل (GRANULATION)

         عسل طبیعی و خالص باید شکرک بزند. آنزیم دیاستاز و همچنین قند ( گلوکز ) بالای موجود در عسل از عوامل مهم در عمل شکرک زدن است. اجسام خارجی از قبیل ذرات موم ، گرده ی گل و یا حتی گرد وغبار می توانند به عنوان هسته تبلور باشند. دیاستاز، این ذرات را به خود جذب کرده و ته نشین و کدر می شود . هر چه مقدار گلوکز عسل بیشتر شود، عمل شکرک زدن زودتراتفاق می افتد. پس نتیجه می گیریم که اگر عسلی پس از مدتی شکرک زد، پس حتماً طبیعی است. البته تولید کنندگان به دلیل این که مصرف کننده ها عسل مایع و شفاف را می پسندند، بعد از استخراج آن و عمل فیلتر کردن ، عسل را تقریباً ۳۰ دقیقه در دمای ۶۰ درجه ی سانتیگراد حرارت می دهند یا به عبارتی پاستوریزه می کنند که با این عمل دیاستاز موجود در عسل با حرارت از بین می رود و عسلی شفاف و روان به دست می آید.

 

عسل شکری

منشاء آن شربت شکر یا مخلوطی از عسل و شکر است ، یعنی به جای شهد گل ، شکر در اختیار زنبور قرار می گیرد که ممکن است حتی به صورت شان به بازار عرضه شود. عسلی که به این طریق تهیه می شود طبعاً عطر و بو ( بوی گل ) ندارد و طعم شکر را می دهد. وزن مخصوص آن از عسل کمتر است. درصد ساکارز بالاتری نسبت به عسل دارد و همچنین کش دار نیست. بنا به گفته ی بعضی از کارشناسان اگر این نوع عسل به دلیل اشباع آن از شکر، شکرک زد بلورهای آن درشت تر به نظر می رسد.

لازم به ذکر است که با اتکاء به وضع ظاهری عسل کمتر می توان در مورد خلوص و مرغوبیت آن اظهار نظر صحیحی نمود؛ چرا که فقط روش آزمایشگاهی، روش مناسبی در تعیین خلوص عسل می باشد.

تشخیص عسل طبیعی از عسل تقلبی

تقلب در عسل و راه های تشخیص آن

اگر عسلاز خصوصیتهای خاص استانداردهای کیفی قانونی خود تجاوز نماید، اکثراً تقلبهای ساده را می توان در آن مشاهده نمود. برای مثال مقدار ساکارز بالای ۸ درصد نشان‌دهنده اضافه نمودن شکر ساده یا شکر چغندر قند یا شهد ذرت با اسید هیدرولیز شده به آن است که مقدار HMF بالا می‌رود. البته نسبتهای فروکتوز به گلوکز در این مورد شبیه به عسل باقی می‌ماند (۲۰۰ > HMF).

معمولاً این تقلب به دو صورت انجام می گیرد :

الف) تغذیه زنبور عسل با شکر : به هنگام فصل شهد گل ها و زمانی که جریان شهد از بیرون کندو جریان دارد، بعضی افراد جهت سود جویی بیشتر یا عدم مدیریت کافی زنبورستان (عدم شناخت علمی) اقدام به تغذیه کندو با شربت شکر می کنند که این عمل تقلب در عسل محسوب می شود. با انجام آزمایشات متعدد که یکی از آنها اندازه گیری ساکارز (قند شکر) در عسل است، می توان به این موضوع پی برد. میزان ساکارز در عسل طبیعی در ایران نباید بیشتر از ۵ % باشد، ضمناً تغذیه معمولاً در فصل پس از برداشت عسل در پاییز جهت ذخیره غذایی زنبوران در زمستان امر عادی محسوب می شود و این تغذیه گاهی نیز در ابتدای فصل بهار جهت کمک به رشد کلنی نیز انجام می شود، که در هر دو شربت شکر فوق توسط زنبور مصرف می شود و وارد عسل برداشت شده نمی شود.

ب) بعضی افراد نیز بدون دخالت زنبور، با شکر و آب و اسانس خود به صورت پنهانی اقدام به ساخت عسل می نمایند و اقدام به عرضه آن با ادعای طبیعی بودن محصول می کنند، این ماده را علاوه بر تشخیص آزمایشگاه تا حدی می توان از عسل مرغوب زنبورداران تشخیص داد. عسل دست ساز با گذاشتن در دهان مانند آب نبات سفت باقی می ماند و دیر حل و جذب می شود ولی عسل طبیعی سریعاً آب را به خود جذب می نماید. عرضه این ماده علاوه بر ضایع کردن حرفه زنبورداری باعث به خطر افتادن سلامت مصرف کنندگان می شود.

به گفته یکی از متخصصان :

مصرف کننده ایرانی به ویژه تهرانی عسل خوب، خالص و طبیعی را عسلی می دانند که رنگ آن کهربایی تیره یا همانند عقیق باشد، سفت بوده و اصطلاحاً کش بیاید، اگر ۲۴ ساعت در یخچال بماند (شکرک نزند)، اگر قاشقی از آن برداشته شود قطراتی که از آن سرازیر میشود، به صورت باریکه ای ممتد باشد و قطع نشود، عده ای هم تکنیک های خاصی بکار می برند که پایه و اساس آن معلوم نیست، مانند کبریت گرفتن کنار عسل، ریختن چند قطره روی روزنامه و ….. هیچ کدام از این عقاید، ارتباطی با عسل از نظر طبیعی یا تقلبی بودن و شکرک زدن آن نداشته ندارد و از نظر عسل شناسان و علم تغذیه به طور کلی مردود است. لازم به ذکر است که تشخیص عسل طبیعی و تقلبی به کمک انگشت، قاشق و مزه و…. غیر ممکن بوده و فقط به عهده آزمایشگاه می باشد.

روش تشخیص عسل طبیعی از عسل تقلبی

۱- عسلی که توسط زنبور عسل تولید شده باشد از هنگامی که در دهان قرار می گیرد توسط مخاط دهان و رگ های زیر زبانی جذب می شود و این مسئله به خوبی قابل درک است. برعکس عسل هایی که دست ساز هستند مانند آب نبات روی زبان مانده و خیلی دیرتر شروع به حل شدن می نمایند. توجه کنید که با این روش نمی توان عسلی را که از طریق تغذیه زنبور عسل با شکر تولید شده را تشخیص داد.

۲- هر چقدر هم که رنگ عسل طبیعی روشن باشد، نمی توان از پشت شیشه آن چیزی را مشاهده نمود. به دلیل کلوئیدی بودن عسل طبیعی، نور به طور مستقیم از آن عبور نکرده و تصاویری که از پشت شیشه دیده می شود بسیار ناواضح و نامشخص است، در صورتی که عسل تقلبی که از باتکا (گلوکز تجاری) تهیه شده مانند شیشه رنگی عمل کرده و به راحتی می توان اشیا را از پشت آن دید.

۳- عسل هایی که با گلوکز تجاری تولید شده اند (تقلبی)، هیچ گاه شکرک نزده و همانطور شفاف باقی می مانند. البته پس از مدتی مانند نبات رنگی به صورت یک پارچه سفت شده و حتی با چاقو هم نمی توان آن ها را از ظرف خارج ساخت. با این تفاصیل تنها می توان عسل های دست ساز را از عسل زنبور تفکیک کرد. اما برای شناخت عسل تغذیه ای هیچ راهی به جز آزمایشگاه وجود ندارد.

۴- روشهای ساده موجود برای جستجوی تقلبی بودن عسل بدون ابزار آزمایشگاهی براساس مزه، چسبندگی یا خاصیت حلالیت در آب سرد می‌باشد. اگر قطره‌ای از عسل طبیعیدر آب سرد ریخته شود، حالت چسبندگی خود را حفظ نموده و به سرعت حل نمی‌گردد، این حالت بیشتر در عسل خالص روی می‌دهد. این موضوع به وضوح در مقابل نور در زمینه‌ای تیره قابل رویت است. اگر لبه‌های قطره یا رشته جریان باریک عسل در زمان ریزش از هم بپاشد، احتمالا عسل تقلبی یا حاوی مقدار زیادی آب است. در هر حال بایستی از دیگر عسلها جدا نگهداری شود تا آزمایشهای دقیقتری در روی آن صورت گیرد.

برای اطلاعات بیشتر بر روی عنوان های زیرین کلیک کنید

عسل و خواص درمانی عسل1

عسل و خواص درمانی عسل 2

روش شناخت عسل طبیعی از تقلبی

عسل و دارچین معجزه می کنند




علم اموختن بر هر مرد و زن مسلمان واجب است
نظرات() 
یه ترسو که از عقرب قورخیده
پنجشنبه 28 خرداد 1394 01:14 ق.ظ
واقعاً عالی بود و آموزنده! ولی خانم فتحی قبلش رفته بودم به قسمت عقرب! زهره م ترکید! لا مصب انگار نمیخواست ولم کنه! هرچی میخواستم ازش دربیام ولم نمیکرد!وااااااااااای! خانم فتحی لطف کن هروقت خواستی یکی رو تنبیه کنی(بخصوص آقا ویکی رو بفرستش قسمت عقرب! کتک متک که پیش این اصلا عددی نیست! یه بار اومدم اون قسمت دیگه برا هفت پشتم بسه! جواب نظر همون قسمت رو اینجا بدین!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر