تبلیغات
معلم5 فتحی - انواع فعل

آموزشی.اطلاعات مفید علمی . سوال های درسی . تدریس ریاضی

انواع فعل

تاریخ:جمعه 30 تیر 1396-06:22 ق.ظ



انواع فعل
فعل کلمه ای است که برانجام کاری یا روی دادن حالتی و صفتی در یکی از سه زمان دلالت می کند
صیغه ی فعل: آن است که بر مفهوم زمان و شخص از نظر مفرد و جمع بودن دلالت دارد.
    اول شخص مفرد شنیدم                اول شخص جمع شنیدیم
    دوم شخص مفرد شنیدی               دوم شخص جمع شنیدید
    سوم شخص مفرد شنید                سوم شخص جمع شنیدند
بُن(ماده)ریشه: جزء ثابتی است که در همه ی صیغه های فعل ماضی یا مضارع وجود دارد را  بُن یا ماده ی فعل می گویند.
 بُن ماضی= مصدر مرخّم=سوم شخص مفرد ماضی مطلق.مثال: خورد، گفت، شنید
 بُن مضارع= دوم شخص مفرد فعل امر- « ﺑ » مثال:خور، گو ، شنو
شناسه ی فعل: جزء متغیری است که برشخص و مفرد و جمع بودن دلالت دارد.
که به آن ها ضمایر متصل فاعلی هم می گویند:  م – ی – د – یم – ید - ند
زد م                          می روم
زد ی                         می روی
زد                          می رود
زد یم                        می رویم
زد ید                        می روید
زد ند                        می روند

الف) فعل ماضی یا گذشته     ب) مضارع یا حال    ج) مستقبل یا آینده
الف) فعل ماضی :
فعلی است که در زمان گذشته روی داده است.
 مانند: زدم، می زدم، زده بودم
فعل ماضی بر 5 نوع است
   ماضی مطلق
   ماضی استمراری
   ماضی نقلی
   ماضی بعید
   ماضی التزامی
1- ماضی مطلق: فعلی است که در گذشته به طور ساده(مطلق) انجام گرفته است. خواه به زمان حال نزدیک و پیوسته و خواه دور باشد. و آن از بن ماضی و افزودن شناسه های لازم ساخته می شود:
 پارسال این کتاب را خریدم .
مسعود الآن به خانه آمد .
آمدم                آمدیم
آمدی               آمدید
آمد                  آمدند
 ماضی استمراری ،آن است که دلالت کند بر صدور فعل در زمان گذشته به طریق استمرار و تکرار و تدریج و علامت آن " می " یا " همی " است در اول ماضی مطلق :
 روزها درس می خواند .
شب ها کار می کردند .
گاهی نیز با افزودن «می» یا «همی» در اول ماضی مطلق و یا(ی) در آخر ماضی مطلق و یا (می) در اول (ی) درآخر و گاهی نیز (همی) در اول (ی) در آخر ماضی مطلق ساخته می شود. مانند:
همی دیدم - می دیدمی- دیدمی- همی دیدمی
می رفتم             می رفتیم
می رفتی            می رفتید
می رفت             می رفتند
3- ماضی نقلی:  فعلی است که از گذشته آغاز شده و معمولاً تا حال ادامه دارد و از صفت مفعولی فعلی که می خواهیم بسازیم و (ام، ای، است، ایم، اید، اند) ساخته می شود. مانند:
 سهراب ایستاده است .
یوسف نشسته است.
رفته ام          رفته ایم
رفته ای          رفته اید
رفته است         رفته اند
            3- ماضی بعید یا دور :
 فعلی است که در گذشته ی دور انجام یافته است و از صفت مفعولی فعل مورد نظر با ماضی مطلق « بودن» ساخته می شود.مانند:
مسعود ، دیروز بازار رفته بود .
بهرام ، بامداد اینجا آمده بود .
رفته بودم                       رفته بودیم
رفته بودی                      رفته بودید
رفته بود                          رفته بودند
5- ماضی التزامی: فعلی است که برانجام کاری در گذشته همراه با شک و تردید و خواهش و آرزو و مانند دلالت دارد. مانند:
 باید آمده باشد .
 شاید شنیده باشد.
به گمانم دیده باشند.
رفته باشم                رفته باشیم
رفته باشی               رفته باشید
رفته باشد                 رفته باشند
ب ) فعل مضارع :فعلی است که بر انجام کاری یا روی دادن حالتی و صفتی در زمان حال یا آینده دلالت می کند.
می گویم – همی گوید – می رود- می خوانیم
فعل مضارع سه قسم است:
  مضارع اخباری
  مضارع التزامی
  مضارع ملموس (در جریان)
مضارع اخباری: مضارع اخباری بر انجام کاری در زمان حال به طور قطعی به کار می رود.
مضارع اخباری به کمک بن مضارع فعل مورد نظر و شناسه ها (ضمایر متصل فاعلی) ساخته می شود: می+ رو + م= می روم
می روم            می رویم
می روی           می روید
می رود             می روند
2- مضارع التزامی:
مضارع التزامی فعلی است که بر انجام کاری در زمان حال یا آینده همراه با شک و دودلی و تردید دلالت دارد.
طریقه ی ساخت آن: هر گاه به جای «می» درمضارع اخباری «ڊ» قرار دهیم، فعل به صورت مضارع التزامی در می آید.مثال:
« می رود » مضارع اخباری است.
«  برود  » مضارع التزامی است
بروم              برویم
بروی             بروید
برود              بروند
3- مضارع ملموس(در جریان): مضارع ملموس بر انجام کاری یا روی دادن حالت و صفتی در زمان حال یا آینده ی نزدیک به صورت استمرار دلالت دارد.
مثال: حسین دارد می نویسد.
طرز ساخت آن چنین است: مضارع مصدر داشتن +  مضارع اخباری فعل مورد نظر
دارم می بینم                داریم می بینیم
داری می بینی              دارید می بینید                 دارد می بیند                دارند می بینند
3- ماضی بعید یا دور :
 فعلی است که در گذشته ی دور انجام یافته است و از صفت مفعولی فعل مورد نظر با ماضی مطلق « بودن» ساخته می شود.مانند:
مسعود ، دیروز بازار رفته بود .
بهرام ، بامداد اینجا آمده بود .
رفته بودم                       رفته بودیم
رفته بودی                      رفته بودید
رفته بود                          رفته بودند
5- ماضی التزامی: فعلی است که برانجام کاری در گذشته همراه با شک و تردید و خواهش و آرزو و مانند دلالت دارد. مانند:
 باید آمده باشد .
 شاید شنیده باشد.
به گمانم دیده باشند.
رفته باشم                رفته باشیم
رفته باشی               رفته باشید
رفته باشد                 رفته باشند

2- ماضی استمراری ،آن است که دلالت کند بر صدور فعل در زمان گذشته به طریق استمرار و تکرار و تدریج و علامت آن " می " یا " همی " است در اول ماضی مطلق :
 روزها درس می خواند .
شب ها کار می کردند .
گاهی نیز با افزودن «می» یا «همی» در اول ماضی مطلق و یا(ی) در آخر ماضی مطلق و یا (می) در اول (ی) درآخر و گاهی نیز (همی) در اول (ی) در آخر ماضی مطلق ساخته می شود. مانند:
همی دیدم - می دیدمی- دیدمی- همی دیدمی
می رفتم             می رفتیم
می رفتی            می رفتید
می رفت             می رفتند
3- ماضی نقلی:  فعلی است که از گذشته آغاز شده و معمولاً تا حال ادامه دارد و از صفت مفعولی فعلی که می خواهیم بسازیم و (ام، ای، است، ایم، اید، اند) ساخته می شود. مانند:
 سهراب ایستاده است .
یوسف نشسته است.
رفته ام          رفته ایم
رفته ای          رفته اید
رفته است         رفته اند



علم اموختن بر هر مرد و زن مسلمان واجب است
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.