تبلیغات
معلم5 فتحی - جمله معترضه

آموزشی.اطلاعات مفید علمی . سوال های درسی . تدریس ریاضی

جمله معترضه

تاریخ:یکشنبه 28 آبان 1396-08:29 ق.ظ



جمله معترضه چیست ؟

جمله معترضه: جمله ای است که در ضمنِ جمله اصلی می آید و اگر آن را حذف کنیم خللی در معنا و مفهوم جمله اصلی پدید نمی آید؛ودربین دوخط تیره می آید-     -

جمله معترضه بر دو نوع است :

1- دعایی. مانند: «جواد - خدا حفظش کند - جوان مؤدّبی است». (در این عبارت، جمله «خدا حفظش کند» معترضه است).

2- توضیحی : سعدی - بزرگترین سجع نویس ایرانی - در قرن هفتم می زیست

فرق جمله معترضه و بدل :

- جمله معترضه جمله است ولی بدل جمله نیست

- جمله معترضه بین دو خط فاصله می آید ولی بدل بین دو ویرگول


ویژگی های بدل

ویژگی های بدل که ما آنها را با عنوان « راه های تشخیص بدل » می شناسیم عبارت اند از :

۱ – بدل و اسم قبل از آن باید در جمله ، یک نقش داشته باشند.

2 – بدل و اسم قبل از آن باید یک چیز یا یک شخص باشند و دو چیز یا دو کس مستقل از هم نباشند .

3 – بدل از جمله قابل حذف شدن باشد ؛بدون این که به معنی جمله آسیبی برسد .

4 – اسم قبل از بدل نباید کسره داشته باشد .

5 – بدل بین دو ویرگول قرار می گیرد .

مثال : فردوسی ، حماسه سرای بزرگ ایران ، سخن را به آسمان علیین برد .

که اگر این مثال را با روش ها یا همان ویژگی های شش گانه ی فوق بررسی کنیم ؛می بینیم که :

۱ – حماسه سرای بزرگ ایران  و فردوسی هر دو در جمله  نقش نهادی دارند .

2 – هر دو یک شخص هستند .یعنی فردوسی همان حماسه سرای بزرگ ایران  است و این ها دو شخص مستقل از هم نیستند .

3 – ما می توانیم بدل ( حماسه سرای بزرگ ایران ) را از جمله حذف کنیم ؛ بدون این که به معنی جمله آسیبی برسد .

4 – بعد از بدل ( حماسه سرای بزرگ ایران ) بلافاصله فعل نیامده است .

5 – اسم قبل از بدل ( فردوسی ) کسره ندارد .

6 – بدل ( حماسه سرای بزرگ ایران ) بین دو ویرگول قرار گرفته است .

فرق بدل با صفت و مضاف الیه

فرق بدل با صفت ، آن است که موصوف با کسره به صفت اضافه می شود ، ولی مبدل منه ( اسم قبل از بدل ) با کسره به بدل اضافه نمی شود . ( انوری ، ۱28 )

فرق بدل با مضاف الیه ، آن است که اولا : مضــاف با کســره به مضاف الیـــه اضـــــافه می شود ،ولی

 مبدل منه ( اسم قبل از بدل ) به بدل اضـــافه نمی شود .ثانیا : مضـــاف ومضاف الیه دو موجود مستقل وجداگانه اند ، در حالی که بدل و اسم قبل از آن هردو یکی هستند . ( انوری ، ۱28 )

منابع و ماخذ

ا – انوری، حسن ، دستور زبان فارسی  ، جلد2 ، چاپ بیستم ، انتشارات فاطمی ،تهران ، ۱379

2 – ناتل خانلری ، پرویز ، دستور زبان فارسی ، چاپ هجدهم، انتشارات توس ، تهران ،۱380

3 – خیامپور ، عبدالرسول دستور زبان فارسی ، چاپ یازدهم ، انتشارات ستوده ،تبریز ، ۱382

 نویسنده ی مقاله : محمد حسین زاده




علم اموختن بر هر مرد و زن مسلمان واجب است
نظرات() 
مهسا کیانی
یکشنبه 28 آبان 1396 07:08 ب.ظ
سلام
پاسخ عفت فتحی باغبادرانی :
هنرمند
یکشنبه 28 آبان 1396 02:10 ب.ظ
سلام ودرود
vahid
یکشنبه 28 آبان 1396 12:53 ب.ظ
سلام خانوم معلم
مطلب اموزشی خوبی بود
به وب منم سری بزنید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر